Gjermanisht
20 shprehje që të duhen në ditën e parë në Gjermani

Dita e parë në Gjermani është zakonisht plot emocione: një qytet i ri, njerëz të rinj, ndoshta një punë e re dhe shumë letra për të rregulluar. Nuk ke nevojë ta flasësh gjermanishten në mënyrë perfekte që të ndihesh më i sigurt. Mjaftojnë disa shprehje të zgjedhura mirë, të cilat i përdor sërish e sërish gjatë ditës.
Në këtë artikull kemi mbledhur 20 shprehje praktike, të ndara sipas situatave: përshëndetje, punë, transport, blerje, emergjenca dhe burokraci. Për secilën ke fjalinë në gjermanisht, kuptimin në shqip dhe shqiptimin e shkruar me shkronja shqipe, që ta thuash me guxim që në herën e parë.
Përshëndetjet dhe prezantimi
Në Gjermani njerëzit përshëndeten shpesh, edhe në dyqan, në ashensor apo kur hyjnë në zyrën e mjekut. Një përshëndetje e thjeshtë krijon menjëherë përshtypje të mirë. Me njerëz që nuk i njeh, në punë dhe në zyra përdor gjithmonë formën e sjellshme „Sie“ (ju).
Guten Morgen!
Mirëmëngjes!
[gúten mórgen]
Guten Tag!
Mirëdita!
[gúten tak]
Ich heiße Arben. Ich komme aus Albanien.
Quhem Arben. Vij nga Shqipëria.
[ih hájse árben. ih kóme aus albánien]
Freut mich!
Më vjen mirë (që u njohëm)!
[frojt mih]
Nëse vjen nga Kosova, thuaj thjesht „Ich komme aus Kosova“ (ih kóme aus kósova). Në mbrëmje përshëndetja bëhet „Guten Abend“ (gúten ábent), ndërsa kur largohesh mjafton „Tschüss“ (çys) me miqtë ose „Auf Wiedersehen“ (auf vídërzejen) në situata më zyrtare.
Në punë
Dita e parë në punë është momenti kur shumica e njerëzve ndihen më të pasigurt. Mos ki frikë të thuash që je i ri dhe të kërkosh që të të përsërisin diçka. Kolegët gjermanë e vlerësojnë kur dikush pyet, në vend që të gabojë në heshtje.
Ich bin neu hier.
Jam i ri / e re këtu.
[ih bin noj hir]
Können Sie das bitte wiederholen?
Mund ta përsërisni, ju lutem?
[kënen zi das bíte vidërhólen]
Ich verstehe das nicht.
Këtë nuk e kuptoj.
[ih fershtéje das niht]
Wann beginnt meine Schicht?
Kur fillon turni im?
[van bëgínt májne shiht]
Në transport
Transporti publik në Gjermani është i mirë, por për të ardhurit rishtas mund të duket i ndërlikuar: zona, lloje biletash, ndërrime linjash. Biletat shpesh blihen në automat ose në aplikacion, por kur ke dyshime, pyet shoferin ose një udhëtar.
Wo ist die Haltestelle?
Ku është stacioni (i autobusit / tramvajit)?
[vo ist di háltështele]
Eine Fahrkarte nach München, bitte.
Një biletë për në Mynih, ju lutem.
[ájne fárkarte nah mýnhen, bíte]
Fährt dieser Bus zum Hauptbahnhof?
A shkon ky autobus te stacioni qendror i trenit?
[fert dízër bus cum háuptbanhof]
Wo muss ich umsteigen?
Ku duhet të ndërroj mjetin?
[vo mus ih úmshtajgen]
Kujdes: në shumë qytete bileta duhet vulosur (entwerten) para se të hipësh. Nëse kontrollori të gjen pa biletë të vlefshme, gjoba është e menjëhershme, edhe nëse je i ri në qytet.
Në dyqan
Në supermarket bisedat janë të shkurtra, por arkëtarët flasin shpejt. Këto tri shprehje mbulojnë shumicën e situatave. Mos u habit nëse në disa vende të vogla pranohet vetëm pagesa me para në dorë.
Was kostet das?
Sa kushton kjo?
[vas kóstet das]
Kann ich mit Karte zahlen?
A mund të paguaj me kartë?
[kan ih mit kárte cálen]
Ich brauche keine Tüte, danke.
Nuk më duhet qese, faleminderit.
[ih bráuhe kájne týte, dánke]
Në raste emergjence
Shpresojmë të mos të duhen kurrë, por është mirë t'i dish përmendësh. Numri i emergjencës në Gjermani dhe në gjithë Bashkimin Evropian është 112 (ambulanca dhe zjarrfikësit), ndërsa policia arrihet në 110.
Hilfe! Rufen Sie bitte einen Krankenwagen!
Ndihmë! Thirrni një ambulancë, ju lutem!
[hílfe! rúfen zi bíte ájnen kránkenvagen]
Ich brauche einen Arzt.
Më duhet një mjek.
[ih bráuhe ájnen arct]
Në zyrë dhe burokraci
Pas mbërritjes, një nga detyrat e para është regjistrimi i adresës (Anmeldung) në zyrën e qytetit (Bürgeramt), zakonisht brenda dy javësh nga hyrja në banesë. Për këtë, si dhe për shumicën e shërbimeve, duhet të caktosh më parë një takim, që gjermanët e quajnë „Termin“.
Ich möchte meine Adresse anmelden.
Dua të regjistroj adresën time.
[ih mëhte májne adrése ánmelden]
Ich habe einen Termin um zehn Uhr.
Kam një takim në orën dhjetë.
[ih hábe ájnen termín um cejn ur]
Welche Unterlagen brauche ich?
Cilat dokumente më duhen?
[vélhe úntërlagen bráuhe ih]
Si t'i mësosh këto shprehje shpejt
Mos u përpiq t'i mësosh të 20-at në një mbrëmje. Zgjidh pesë shprehje në ditë, thuaji me zë të lartë dhe përsërit ato të ditës së kaluar para se të fillosh të rejat. Brenda katër ditësh i ke të gjitha, dhe më e rëndësishmja, i ke thënë disa herë me gojën tënde.
- Shkruaji në telefon dhe lexoji kur pret autobusin.
- Imagjino situatën: kë përshëndet, çfarë blen, ku shkon.
- Dëgjo shqiptimin e saktë dhe përsërite menjëherë pas tij.
- Përdor të paktën një shprehje të re çdo ditë me një person të vërtetë.
Gjermanishtja mund të duket e vështirë në fillim, por çdo shprehje që mëson të kursen një moment stresi. Dita e parë nuk ka nevojë të jetë perfekte. Mjafton të jetë një hap përpara.
Gati ta vësh në praktikë?
Mëso me mësime të shkurtra, kuize dhe audio në shqip. Zgjidh gjuhën dhe fillo sot.


